www.yenerbabat.av.tr
GİRİŞ
Kasten yaralama suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 86 ve devamı maddelerinde, “Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar” başlığı altında düzenlenmiş olup ceza hukukunda uygulamada en sık karşılaşılan suç tiplerinden biridir. TCK m. 86’ya göre bir kimsenin vücuduna acı veren, sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan her türlü fiil kasten yaralama suçunu oluşturabilir. Bu kapsamda suçun oluşumu için mutlaka fiziksel acı verilmesi şart olmayıp, mağdurun algılama yeteneğini bozacak nitelikteki davranışlar da kasten yaralama suçu bakımından yeterlidir.
Kasten yaralama suçu hem icrai hem de ihmali davranışlarla işlenebilir. Failin yükümlü olduğu bir hareketi bilerek yapmaması suretiyle mağdurun yaralanmasına neden olması hâli, TCK m. 88’de “kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi” olarak özel şekilde düzenlenmiştir. Kanun koyucu, ihmali davranışın haksızlık yoğunluğunun icrai davranışa kıyasla daha az olabileceği düşüncesiyle, bu durumda cezada indirim yapılabileceğini öngörmüştür.
Bununla birlikte her fiziksel temasın veya her zarar verici davranışın otomatik olarak kasten yaralama suçu kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Suçun oluşabilmesi için failin kastının niteliği, mağdurun uğradığı zararın derecesi ve olayın gerçekleşme biçimi büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle kasten yaralama suçu, somut olayın özelliklerine göre titizlikle değerlendirilmesi gereken bir suç tipidir.
Bu makalede, TCK m. 86 kapsamında kasten yaralama suçunun unsurları ayrıntılı olarak incelenecek; suçun şikâyete tabi olup olmadığı, uzlaştırma kapsamına girip girmediği ve katalog suç niteliği taşıyıp taşımadığı hususları doktrin ve uygulama ışığında ele alınacaktır.
Kasten yaralama suçunun hangi fiillerle meydana geleceği Türk Ceza Kanunu’nun 86. maddesinde genel hatlarıyla belirlenmiştir. Buna göre bir kişinin vücut bütünlüğüne yönelik olarak bilerek ve isteyerek acı verilmesi, kişinin bedensel sağlığının veya algılama yetisinin bozulmasına yol açılması bu suçun oluşumu açısından yeterlidir. Kanun koyucu, suç teşkil eden davranışları sınırlı sayıda belirtmemiş; her olayın kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmesini öngörmüştür. Bu kapsamda itme, vurma, çarpma, sıkma veya benzeri davranışlar kasten yaralama fiilini oluşturabilecek niteliktedir.
Basit tıbbi müdahale ile giderilebilen yaralama; mağdurun maruz kaldığı zarar nedeniyle yalnızca basit bir ilk yardım veya kısa süreli tıbbi müdahale ile sağlığına kavuşabildiği, ileri düzey bir tedavi gerektirmeyen yaralanmaları ifade eder. Bu tür yaralanmalarda, olay sonrası ek bir tedavi sürecine ihtiyaç duyulmaz.
Bu nitelikteki kasten yaralama halleri, suçun şikâyete bağlı olduğu istisnai durumlardır. Genel olarak kasten yaralama suçu re’sen soruşturulurken, yalnızca basit tıbbi müdahale ile giderilebilen yaralanmalar bakımından mağdurun şikâyeti aranır. Mağdur, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmazsa, soruşturma başlatılması mümkün olmayacaktır.
Basit tıbbi müdahale ile giderilebilen kasten yaralama suçunun sabit olması hâlinde fail hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis cezası veya adli para cezasına hükmedilebilir.
TCK m.86/3’te kasten yaralama fiilinin daha ağır cezayı gerektirdiği durumlar özel olarak düzenlenmiştir. Buna göre, kasten yaralama suçunun;
-Üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe karşı,
-Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
-Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,
-Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,
-Silâhla işlenmesi hâlinde, şikayet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında artırılacaktır.
-Üçüncü fıkra kapsamındaki durumlar şikâyete tabi olmadığı gibi uzlaşma kapsamında da değildir.
Failin hukuki bir yükümlülüğü bulunmasına rağmen gerekli müdahaleyi bilerek yapmaması ve bu ihmali davranış sonucunda mağdurun yaralanması hâlinde, kasten yaralama suçunun ihmali davranışla işlendiği kabul edilir. Bu durumda mahkeme, somut olayın özelliklerini dikkate alarak verilecek cezada üçte ikiye kadar indirim yapabilir. Bu hükmün uygulanmasında, kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesine ilişkin esaslar göz önünde bulundurulur.
Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikteki kasten yaralama halleri (TCK m. 86/2), şikâyete bağlı suçlar arasında yer almaktadır. Mağdurun, suçun ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunması gerekmektedir. Bu süre içinde şikâyet hakkı kullanılmadığı takdirde, soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.
Kasten Yaralama Suçunda Uzlaşma Usulü
Basit tıbbi müdahale ile giderilebilen kasten yaralama suçları, uzlaştırma kapsamına giren suçlardandır. Soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcılığı, kovuşturma aşamasında ise mahkeme tarafından dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Tarafların uzlaşmaya varması hâlinde ceza yargılaması sona erer.
Ceza hukukunda genel ilke, her bir fiil için ayrı bir suçun oluşmasıdır. Ancak suçların içtimaı kurumu bu ilkenin istisnasını teşkil eder. Tek bir fiil ile birden fazla suçun meydana gelmesi hâlinde, kanunda öngörülen şartların varlığı durumunda faile tek bir ceza verilir. Türk Ceza Kanunu’nda içtima; bileşik suç, zincirleme suç ve fikri içtima olmak üzere 42, 43 ve 44. maddelerde düzenlenmiştir.
Kasten yaralama suçunda da kural olarak içtima hükümleri uygulanabilir. Bununla birlikte bazı durumlarda ayrıca cezaya hükmedilmesi gerekir. Örneğin, kasten yaralama fiilinin ruhsatsız silahla işlenmesi hâlinde, 6136 sayılı Kanun kapsamında ek bir suç oluşacaktır. Bu nedenle her olayın kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmesi zorunludur.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, sanık hakkında verilen cezanın hukuki sonuç doğurmamasını sağlayan ve belirli bir denetim süresine tabi tutulmasını öngören bir ceza muhakemesi kurumudur. Denetim süresinin sorunsuz tamamlanması hâlinde hüküm hiç açıklanmamış sayılır.
CMK m. 231 uyarınca HAGB kararı verilebilmesi için;
-Sanık hakkında hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması,
- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm edilmemiş olması,
- Sanığın kişilik özellikleri ve duruşmadaki tutumunun yeniden suç işlemeyeceğine dair kanaat oluşturması,
- Meydana gelen zararın giderilmesi,
- Sanığın HAGB kararını kabul etmesi
şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.
Bu koşulların mevcut olması hâlinde, kasten yaralama suçlarında da HAGB uygulanabilir.
Adli para cezası, suç karşılığında hapis cezasının yerine veya hapis cezasıyla birlikte uygulanabilen bir yaptırım türüdür. Kasten yaralama fiilinin basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek düzeyde olması hâlinde, TCK m. 86/2 uyarınca mahkeme hapis cezası yerine adli para cezasına hükmedebilir. Ayrıca TCK m. 50 ve 52’de belirtilen koşulların varlığı hâlinde de adli para cezası uygulanması mümkündür.
Cezanın ertelenmesi, mahkûmiyet hükmünün infazının belirli şartlarla ileri bir tarihe bırakılmasını ifade eder. TCK m. 51’e göre, iki yıl veya daha az süreli hapis cezasına hükmedilen sanık hakkında, yeniden suç işlemeyeceği yönünde kanaat oluşması hâlinde cezanın ertelenmesine karar verilebilir. Yaş küçüklüğü veya ileri yaş gibi durumlarda bu süre üç yıl olarak uygulanmaktadır.
Kasten yaralama suçu bakımından da erteleme şartlarının sağlanması hâlinde cezanın ertelenmesi mümkündür. Ancak sanığın HAGB’yi kabul etmesi durumunda, uygulamada genellikle cezanın ertelenmesi yerine HAGB kararı verilmektedir.
Bununla birlikte, sağlık çalışanlarına karşı görevleri nedeniyle işlenen kasten yaralama suçlarında ceza yarı oranında artırılmakta ve bu suçlar bakımından cezanın ertelenmesi hükümleri uygulanmamaktadır.
Kasten yaralama suçu ile taksirle yaralama arasındaki fark nedir?
Kasten yaralama suçunda fail, mağdura zarar verme iradesiyle hareket eder. Taksirle yaralama ise dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranış sonucu, istemeden meydana gelen yaralanmaları ifade eder. Failin kastının bulunup bulunmadığı bu ayrımda belirleyici rol oynar.
Her darp olayı kasten yaralama suçu sayılır mı?
Her fiziksel temas kasten yaralama suçu kapsamında değerlendirilmez. Mağdurda meydana gelen etkinin niteliği, failin kastı ve olayın gerçekleşme biçimi dikkate alınarak hukuki değerlendirme yapılır.
Kasten yaralama suçunda mağdurun rızası sonucu etkiler mi?
Mağdurun rızası, hukuka uygunluk nedeni oluşturabilecek nitelikteyse suçun oluşumunu engelleyebilir. Ancak rızanın hukuka, ahlaka ve kamu düzenine aykırı olmaması gerekir. Aksi hâlde rıza hukuki sonuç doğurmaz.
Kasten yaralama suçunda delil olarak neler önemlidir?
Adli raporlar, doktor muayene kayıtları, kamera görüntüleri, tanık beyanları ve olay yeri tutanakları kasten yaralama suçunda en önemli deliller arasında yer alır. Özellikle adli rapor, suçun niteliğinin belirlenmesinde belirleyicidir.
Kasten yaralama suçunda adli rapor olmadan ceza verilir mi?
Uygulamada adli rapor, yaralanmanın derecesini belirlemek açısından büyük önem taşır. Ancak tanık anlatımları, kamera kayıtları ve diğer delillerle yaralanma sabit görülürse adli rapor bulunmasa dahi mahkûmiyet kararı verilebilir.
Kasten yaralama suçunda mağdur şikâyetinden vazgeçerse ne olur?
Şikâyete tabi olan kasten yaralama hallerinde mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi, soruşturma veya kovuşturmanın düşmesine yol açar. Ancak şikâyete tabi olmayan hallerde vazgeçmenin davaya etkisi bulunmaz.
Kasten yaralama suçu ilk defa işlenirse ceza alınır mı?
Suçun ilk kez işlenmiş olması, cezanın belirlenmesinde takdiri indirim veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi kurumların uygulanmasına imkân tanıyabilir. Ancak bu durum, suçun oluştuğu gerçeğini ortadan kaldırmaz.
Kasten yaralama suçunda tutuklama olur mu?
Tutuklama kararı, suçun niteliği, öngörülen ceza miktarı ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Basit kasten yaralama hallerinde tutuklama nadiren uygulanırken, nitelikli veya ağır neticeli yaralamalarda tutuklama ihtimali artmaktadır.
Kasten yaralama suçu uzlaştırma ile sona erer mi?
Sadece basit tıbbi müdahale ile giderilebilen kasten yaralama halleri uzlaştırma kapsamındadır. Tarafların uzlaşması hâlinde ceza yargılaması sona erer.
Kasten yaralama suçu adli sicil kaydına işler mi?
Mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesi hâlinde kasten yaralama suçu adli sicil kaydına işlenir. Ancak hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi durumunda adli sicile kayıt yapılmaz.
Kasten yaralama suçunda avukatla takip zorunlu mudur?
Zorunlu olmamakla birlikte, suçun ceza yaptırımı ve doğurabileceği hukuki sonuçlar dikkate alındığında bir ceza hukuku avukatından hukuki destek alınması hak kayıplarının önlenmesi açısından önemlidir.
Bu internet sitesinde yer alan tüm içerikler, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yayınlanan yazılar, hukuki danışmanlık hizmeti niteliği taşımamakta olup, herhangi bir somut uyuşmazlıkta kullanılmak üzere hazırlanmış değildir. Sitede yer alan görüş ve bilgiler, yalnızca yazarın kişisel değerlendirmelerini içerebilir; yargı kararları veya mevcut doktrinle birebir örtüşmeyebilir. Hukukun sürekli değişen ve gelişen bir alan olması nedeniyle, içeriklerin güncelliği zaman içinde yitirilmiş olabilir. Bu nedenle, sitedeki bilgiler esas alınarak herhangi bir hukuki işlemde bulunulmaması ve özgün durumlar için mutlaka bir avukattan profesyonel destek alınması tavsiye olunur. Bu sitede yer alan içeriklerin kullanılmasından doğabilecek sonuçlardan Av. Yener Babat hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Bilgilerinize sunarız.